Çölyak Hastalığı

Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı olan bireylerde sıklıkla karşılaşılan bir hastalıktır. Temelde buğday, arpa, çavdar, yulaf gibi tahıllardaki gluten ve gluten benzeri diğer tahıl proteinlerine karşı olan kalıcı intoleranstır. Çölyak hastalığı, anne sütü içen bebeği sütten kestikten sonra her yaşta karşılaşılabilir. En yaygın belirtisi diyare yani ishaldir.

Dengeli bir bağırsak florası bağışıklık sistemini güçlendirir ve bağırsağın fizyolojik gelişimine katkı sağlar. Bu sebeple bağırsakta meydana gelen değişimler, çölyak gibi intolerans hastalıklarının başlamasına sebep olabilir. Çölyak hastalarının bağırsak mikrobiyatası da sağlıklı bireylerden farklıdır. Bağırsak florasındaki bu bozulma, glutensiz diyet ile kısmen normale dönebilir.

Çölyak hastalığının belirtileri genellikle bebeklik döneminde glutenin beslenmeye eklenmesiyle başlar. Çoğunlukla hastalarda kusma, ağırlık kaybı, büyüme/gelişmede yavaşlama veya durma, sulu ishal, vitamin/mineral eksiklikleri, emilim bozukluğu, sindirim sistemi problemleri gibi sorunlarla karşılaşılır. Yüksek beden kitle indeksi de çölyak hastalığının riskini artıran faktörler arasındadır.

Çölyak hastalığı kontrol altına alınmadığı durumlarda anemiye, kemik ve kas metabolizmasında bozukluklara, deprsyon, epilepsi, migren, şizofreni gibi nörolojik ve psikiyatrik hastalıklara, üreme sağlığında bozukluklara, karaciğer hastalıklarına, otoimmün hastalıklara, Tip-1 Diyabet ve tiroid hastalıklarına neden oabilir. Tedavi edilmeyen çölyak hastaları, mortalite oranı artar ve ciddiye alınması gereken bir hastalıktır.

Çölyak hastalarında; demir eksikliği anemisi, laktoz intoleransı, kemik eklem rahatsızlıkları, folat eksikliği, B12 vitamin eksikliği, diyare ve konstipasyon görülebilir.

Glutensiz diyet tedavisinde yasaklanan besinler; buğday, bulgur, makarna, kuskus, irmik, şehriye, arpa, malt ve çavdar gibi gluten bakımından zengin gıdalardır. Ciddi sonuçları olan bu hastalığın kontrol altında uzmanlar tarafından tedavi edilmesi mutlaktır.